Tag-Archive for » Katarzyna Aragońska «

Kostiumy z serialu ‘Dynastia Tudorów’ w Muzeum Mary Rose

Jak zapewne niektórzy z Was wiedzą, w Muzeum Mary Rose od niedawna można podziwiać osiem kostiumów z serialu ‘Dynastia Tudorów’.  Wystawa strojów jest dostępna od 29 stycznia do 31 marca 2011 więc jeżeli ktoś z Was planuje wyjazd do Anglii w tym terminie, może mieć okazję obejrzeć tą fantastyczną kolekcję.

Dzięki uprzejmości Sue Booth która udostępniła mi zdjęcia z wystawy, postanowiłam pokazac je również Wam. Kostiumy dostępne w kolekcji ‘ The Tudors – Courtly Couture Collection’ to :

- suknia Anny Boleyn : nosiła ją Natalie Dormer w scenie egzekucji, w 10 odcinku drugiego sezonu (kliknij aby powiększyć)

Natalie Dormer jako Anna Boleyn : suknia ze sceny egzekucji

Przepiękna, bogato zdobiona suknia. Dopiero przy odpowiednim oświetleniu widać jak pięknie się mieni.

- suknia Katarzyny Aragońskiej : Maria Doyle Kennedy pojawiła się w niej m.in. w intro, oraz w kilku scenach w pierwszym sezonie

Maria Doyle Kennedy jako Katarzyna Aragońska w czołówce serialu

Suknia Katarzyny Aragońskiej

- suknia Jane Seymour : różowa, wręcz cukierkowa kreacja którą Annabelle Wallis nosiła jako trzecia z sześciu żon Henryka VIII ;

Annabelle Wallis jako Jane Seymour

Różowa suknia

- suknia Anny Kliwijskiej : zaprezentowana w trzecim sezonie na Joss Stone ;

Joss Stone jako Anna Kliwijska

Suknia w której wystąpiła Joss Stone

- suknia Katarzyny Howard : miała ją na sobie Tamzin Merchant w trzecim odcinku czwartego sezonu

Tamzin Merchant jako Katarzyna Howard

Według mnie jest to jedna z najpiękniejszych kreacji w serialu

- suknia Katarzyny Parr : mogliśmy ją podziwiać na Joely Richardson w 10 odcinku czwartego sezonu ‘Dynastii Tudorów’

Joely Richardson jako Katarzyna Parr w dziesiątym odcinku czwartego sezonu 'Dynastii Tudorów'

Wspaniała zielona suknia, jedna z moich ulubionych w całym serialu

- wojenny strój Henryka VIII : ten wspaniały kostium miał na sobie Jonathan Rhys Meyers podczas scen wojennych w czwartym sezonie ;

Jonathan Rhys Meyers w ósmym odcinku czwartego sezonu, po zdobyciu Boulogne

Wojenny kostium Henryka VIII wraz z butami

Jak Wam się podobają te stroje?

Źródła :

http://www.maryrose.org/

Specjalne podziękowania dla Sue Booth za udostępnienie zdjęć.

Narodziny Marii Tudor

Maria Tudor

W tym dniu w historii, 18 lutego 1516 roku urodziła się Maria Tudor, piąte dziecko Henryka VIII i Katarzyny Aragońskiej. Maria była jedynym dzieckiem królewskiej pary które przeżyło dzieciństwo.

Maria jako jedyne dziecko Henryka VIII została następczynią tronu. Król bardzo pragnął mieć syna gdyż jeszcze nigdy w historii Anglii żadna kobieta nie władała krajem- jedynym przykładem była Cesarzowa Matylda której rządy nie budziły entuzjazmu. W kulturze hiszpańskiej z kolei (matka Marii była Hiszpanką) kobiety miały pełne prawo dziedziczenia, dlatego też Katarzyna Aragońska nie potrafiła zrozumieć dlaczego Henryk VIII tak bardzo pragnie męskiego dziedzica.

Jako następczyni tronu i córka Henryka VIII, Maria miała przed sobą wiele ofert małżeństwa. Została zaręczona z delfinem Francjii Franciszkiem de Valois w 1518 r. jednak kilka lat później zaręczyny zerwano. Maria miała także zostać żoną Karola V, pochodzącego z jej rodziny Cesarza Rzymskiego i krola Hiszpanii (starszego od niej o 16 lat) jednak i do tego małżeństwa nigdy nie doszło. Już jako dojrzała kobieta, Maria sama zaplanowała swoje małżeństwo z synem Karola V, Filipem Habsburgiem, młodszym od niej o 11 lat. Związek ten nie był jednak szczęśliwy.

Przez kilka lat Henryk VIII usiłował rozwieść się z Katarzyną Aragońską, aż w końcu w 1533 r. ogłosił się Głową Kościoła w Anglii i zerwał stosunki z Rzymem. Henryk unieważnił swoje długoletnie małżeństwo z Katarzyną, uznając ich wspólne dziecko Marię za bękarta. Nową księżniczką i następczynią tronu została Elżbieta.

Po 3 latach małżeństwa z Anną Boleyn , Henryk VIII posłał drugą żonę na szafot w maju 1536 r. W tym samym roku zmarła matka Marii, Katarzyna Aragońska, która została pochowana nie jako Królowa Anglii lecz jako Księżna Wdowa.  Maria nie mogła odwiedzić matki podczas jej ostatnich dni, miała także zakaz uczestniczenia w pogrzebie. Trzecia żona, Jane Seymour pragnęła pogodzić króla z jego najstarszą córką, i w efekcie Maria powróciła na dwór, wcześniej jednak podpisała dokument w którym uznała że małżeństwo jej rodziców jest nieważne a ona sama jest bękartem. Prawdopodobnie Maria obawiała się o własne życie, krążyły bowiem plotki że jeżeli nie podporządkuje się woli ojca, zostanie ścięta. Jane Seymour urodziła królowi upragnionego syna, sama jednak zmarła kilka dni po porodzie. Henryk ożenił się jeszcze trzykrotnie jednak żadne z jego kolejnych małżeństw nie przyniosło mu potomstwa.

Maria prawdopodobnie nigdy nie przypuszczała, że zostanie Królową, jednak po śmierci jej brata Edwarda ten stan się zmienił. Maria, 37-o letnia wówczas, pragnęła przywrócić Anglię na łono Kościoła Katolickiego. Podczas tryumfalnego wjazdu do Londynu, z Elżbietą u boku, Maria wiedziała, że Anglia należy teraz do niej. Ludzie łaskawie powitali córkę Henryka VIII, ktora zawsze cieszyła się ogromną popularnością. Nikt jednak nie przewidzial,że rządy Marii przejdą do historii jako jeden z najbardziej ponurych okresów w historii Anglii, a sama Maria będzie określana mianem ‘Krwawej’.

Aby dowiedzieć się więcej o życiu i panowaniu Marii Tudor, przeczytaj artykuły :

1. Wpływ Anny Boleyn na Elżbietę Tudor : cz. II : Elżbieta i Maria

2. Upadek Anny Boleyn : księżniczka Maria

Dzień w którym Anna Boleyn straciła ‘swojego zbawiciela’

W tym dniu w historii, 29 stycznia 1536 r. królowa Katarzyna Aragońska została pochowana w Katedrze Peterborough. Nie została jednak pochowana z honorami należnymi królowej – ten tytuł bowiem straciła kilka lat wcześniej, ale jako  Księżna Wdowa – tak tytułowano ją po śmierci pierwszego męża, Artura Tudora.

29 stycznia to również dzień w którym  Anna Boleyn poroniła dziecko, prawdopodobnie płci męskiej. Czy był to oficjalny początek końca Anny? Czy Henryk VIII już wtedy zaczął obwiniać żonę o brak męskiego potomka? Na te i inne pytania postaram się odpowiedzieć w tym artykule.

Kolejna ciąża i poronienie

Anna Boleyn w serialu dokumentalnym Davida Starkey 'Sześć żon Henryka VIII', w tę rolę wcieliła się Julia Marsen

Pod koniec 1535 r. Anna Boleyn wiedziała na pewno, że spodziewa się kolejnego dziecka. Jej związek z Henrykiem VIII był opisywany jako ‘radosny’ i nic nie wskazywało na jakiekolwiek problemy pomiędzy nimi.  Jeżeli Anna była zazdrosna o kochanki męża – teraz, będąc w ciąży – mogła odrzucić swe niepokoje na bok : gdyby bowiem urodziła syna, jej pozycja byłaby pewna i niczym nie zagrożona.

Początek stycznia 1536 r. był dla Anny  i Henryka VIII tryumfem : 7 stycznia zmarła Katarzyna Aragońska : Anglia miała więc jedyną prawowitą Królową – Annę Boleyn – a Henryk VIII mógł przystąpić do odbudowania nadszarpniętych stosunków z Cesarzem Karolem V, siostrzeńcem jego pierwszej żony. Dodatkowo świadomość że Anna spodziewała się dziecka, na pewno dodawał i Henrykowi i Annie pewności siebie, co oboje zademonstrowali paradując w żółtych strojach symbolizujących radość – co rozgniewało cesarskiego ambasadora Chapuysa.

Niestety, styczeń obfitował też w wydarzenia które doprowadziły Annę do rozpaczy : 24 stycznia Henryk VIII ulegl cieżkiemu wypadkowi podczas turnieju, w wyniku którego był nieprzytomny przez dwie godziny. Anna doznała szoku gdy dowiedziała się że jej mąż może nawet umrzeć. Nie tylko to przyniosło jej cierpienie : nakryła Henryka VIII gdy na jego kolanach siedziała Joanna Seymour, co tylko pogorszyło jej stan : ‘kiedy ja noszę Twe dziecię, Ty zabawiasz się z panną Seymour!’ wykrzyknęła poniżona Anna, na co Henryk zareagował uspokajając ją.

Te wydarzenia doprowadziły do poronienia dziecka którego Anna się spodziewała. 10 lutego Chapuys opisał płód jako ‘trzy i pół miesięcznego chłopca’.  Charles Wriothsley w kronice zanotował iż był to chłopiec, a królowa Anna twierdziła iż ‘była w piętnastym tygodniu ciąży’.  Profesor Eric Ives twierdzi, że określenie płci dziecka opierało się jedynie na przypuszczeniach : płeć można określić nie wcześniej niż około siedemnastego tygodnia.

Było jednak coś niepokojącego i tajemniczego w relacjach o poronieniu : jeżeli wierzyć słowom katolika na wygnaniu  Nicolasa Sandera, Anna poroniła ‘bezkształtną masę ciała’ – płód był zdeformowany. Skąd jednak Sander mógł o tym wiedzieć, skoro nie był osobiście obecny na dworze w tamtym czasie, a jeżeli nawet by był – miał zaledwie 6 lat. Wiemy, że Sander był wrogiem Anny i przedstawiał ją w jak najgorszym świetle . Profesor Eric Ives  argumentuje :

‘Zdeformowany płód nie został wspomniany w czasie późniejszych rządów Henryka, kiedy to imię Anny pokryło się hańbą. Podczas panowania Marii, kiedy istniały szanse jak i motywy aby oczernić  Annę, istotne anty-Boleynowskie materiały dostępne w Anglii milczały na ten temat. Również bardziej ostre w krytyce europejskie katolickie źródła nie stwierdziły istnienia takich raportów, byly one nieznane także dla Williama Thomasa, protestanckiego pisarza znanego z wrogości wobec Anny. W obliczu braku spójności dowodów, historia napisana czterdzieści lat po tym wydarzeniu musi zostać uznana za nieprawdziwą biorąc pod uwagę pogląd lansowany przez Sandera, jakoby Anna sama była zniekształconym potworem.  Pogląd ten jest równie bezwartościowy jak jego twierdzenie, iż Henryk VIII był ojcem Anny. 

Zgadzam się z Ivesem w tym punkcie – nie ma najmniejszych dowodów na poparcie tezy Sandera o zdeformowanym płodzie, tak samo jak nie ma dowodów że Anna miała sześć palców lub trzy sutki. Według popularnych szesnastowiecznych przesądów, jakiekolwiek nieprawidłowości w rozwoju dziecka były wyrazem Bożego niezadowolenia nad jego rodzicami – w tym wypadku Annę Boleyn oskarżano o czary, dlatego też jej dziecko miało być ‘zdeformowane’. Jednak ‘bezksztaltna masa ciała’ nie była użyta jako dowód przeciwko Annie podczas jej procesu, co pozwala sądzić iż płód nie był zdeformowany.

Dlaczego Anna poroniła?

W dzisiejszych czasach wiedza na temat przebiegu ciąży i porodu jest nieporównywalnie większa niż ta dostępna ludziom w XVI stuleciu. Kiedyś wierzono, że za jakiekolwiek problemy z płodnością odpowiada jedynie kobieta! Dziś wiemy jak bardzo niedorzeczne jest to twierdzenie. Historycy zastanawiają się dlaczego Anna Boleyn miała trudności w donoszeniu ciąży – według niektórych źródeł w sumie byla w ciąży cztery razy, według innych trzy.  Obecnie  wśród powodów poronienia podaje się m.in. :

-  problemy związane z macicą : wrodzone wady, niewydolność szyjki macicy, mięśniaki, endometrioza – rozrost błony śluzowej macicy (endometrium),

- choroby zakaźne matki (chlamydioza, toxoplazmoza, zakażenie HSV, różyczka, listerioza)

- czynniki immunologiczne

- czynniki psychiczne – urazy i wstrząsy psychiczne

- Gdy przyszła mama ma grupę krwi Rh ujemną a ojciec dziecka Rh dodatnią, to mówi się wówczas o istnieniu tzw. niezgodności serologicznej. Do konfliktu serologicznego dochodzi wówczas, gdy dziecko odziedziczy Rh ojca i jego krwinki w czasie ciąży przenikną do krwioobiegu matki podczas porodu lub poronienia. Wówczas organizm matki zaczyna wytwarzać przeciwciała przeciwko krwinkom płodu. Wytworzone przeciwciała stają się groźne najczęściej w kolejnej ciąży i mogą doprowadzić do tzw. choroby hemolitycznej (ciężkiej niedokrwistości) u noworodka pod warunkiem, iż dziecko ponownie odziedziczyło dodatni czynnik Rh.

Dziś możemy jedynie zgadywać co było przyczyną poronienia, ale słowa samej Anny Boleyn do Henryka VIII wskazują, że cierpiała gdy widziała męża z innymi kobietami. Bardzo możliwe jest więc, że przyczyna utraty dziecka leżała w psychice i stałym stresie na jaki narażona była Anna Boleyn.

Wpływ utraty dziecka na relacje między Anną Boleyn a Henrykiem VIII

Henryk VIII wiązał silne nadzieje z kolejną ciążą Anny, jednak nie ma żadnych powodów aby uznać, że po poronieniu król przekreślił szanse żony na ponowne zajście w ciążę. Według G.W. Bernarda, autora najnowszej książki pod tytułem ‘Anne Boleyn: Fatal Attractions’ Henryk tak bardzo przejął się słowami Anny o tym iż ‘złamał jej serce wdając się w kolejne romanse’ i poczuł się winny utracie dziecka, oraz został z żoną aby ją pocieszyć. Również Eric Ives pisze, że

‘Poronienie z 29 stycznia nie było ani ostatnią szansą Anny, ani punktem w którym Jane Seymour zastąpiła ją  w oczach Henryka. Jednakże poronienie to  znów postawiło Annę w delikatnej pozycji.’ 

A co z zanotowanymi słowami Henryka iż ‘z tego związku Bóg nie da mu syna’? Po raz kolejny zacytuję tu profesora Ivesa który znów uderza w samo sendo :

‘Henryk podkreślił raczej wolę Boga niż samą porażkę Anny’.

Podobizna Anny Boleyn, Wenzel Hollar (1607-1677)

To prawda, że strata dziecka była dla Anny i Henryka ogromnym ciosem. Henryk po raz kolejny uświadomił sobie że nie ma męskiego potomka, a jak zwraca uwagę prof. Ives ‘to właśnie bezdzietność stanowiła dowód że jego poprzednie małżeństwo z Katarzyną Aragońską było nieważne, czy więc teraz jego związek z Anną był nieważny?’. Prawdopodobnie dla Henryka było to bolesne przypomnienie o jego pierwszej żonie która nie była w stanie urodzić mu syna, w związku z tym zaczął – jak to zwykle Henryk – szukać przyczyn w Bożym niezadowoleniu. Anna natomiast cierpiała jak każda matka oczekująca narodzin upragnionego maleństwa, ale nie tylko to zaprzątało jej głowę. Doskonale wiedziała jak ważny dla Henryka jest syn. W Anglii żadna kobieta nie rządziła samodzielnie – jedynym przykładem była Cesarzowa Matylda, której rządy pogrążyły kraj w wojnie domowej, a jak o tym wspomina David Starkey ‘dla Henryka wojna domowa była drażliwym tematem’ : dynastia Tudorów była nowa na tronie, a koronacja jego ojca położyła kres trzydziestoletniej wojnie domowej. Brak męskiego potmoka niósł więc poważne ryzyko, że historia się powtórzy i Anglia po raz kolejny stanie w obliczu wojny, której nikt nie chciał. Anna wiedziała że dopóki nie urodzi syna, jej pozycja u boku krola jest bardzo delikatna.

Jednak jeszcze do około 18 kwietnia, czyli trzy miesiące po poronieniu, Król dawał Annie liczne dowody uznania : m.in. zaprosił Chapuysa w nadziei że ten wreszcie uzna Annę jako jego prawowitą małżonkę. Osobiście uważam, że kiedy Henryk VIII zastanawiał się jak przekonać cały świat że Anna Boleyn jest jego żoną i matką następczyni (oraz ewentualnych natepców, czyli dzieci ktore jeszcze się urodzą) tronu, w głowach wrogów Anny zrodził się pomysł, że królową można zastąpić. W oczach wielu Henryk VIII nie był mężem Anny, lecz wdowcem po śmierci Katarzyny Aragonskiej, co umożliwiało mu poślubienie kolejnej kobiety bez posądzenia o bigamię. Sam Henryk – tak podatny na manipulację oraz stale szukający wytłumaczenia sytuacji w wyrokach boskich – wkrótce zaczął rozmyślać że pozbycie się Anny utorowałoby mu drogę do kolejnego małżeństwa. Mająca zostać jedynie kochanką Joanna Seymour nagle stała się realną kandydatką na żonę numer trzy.

Wpływ utraty dziecka na upadek Anny

Począwszy od 23 kwietnia 1536 r. uruchomiła się lawina wydarzeń ostatecznie przesądzająca o losie Anny Boleyn : Królowa oraz pięciu innych mężczyzn – w tym jej wlasny brat – została oskarżona o cudzołóstwo, kazirodztwo, czary oraz zdradę stanu.

Wszystko wskazuje na to,że poronienie Anny w styczniu 1536 r. nie przesądziło o jej upadku, ale na pewno był jednym z wielu czynników decydującym o jej śmierci w maju tego samego roku.

Czy Henryk VIII wierzył w winę żony czy też po prostu pragnął się jej pozbyć wiedząc że jest niewinna? Sczerze mówiąc – nie potrafię odpowiedzieć na to pytanie. Z jednej strony – Henryk zawsze miał kontrolę nad tym co dzieje się w jego królestwie, zwłaszcza jeżeli sprawy dotyczyły jego żon :

- gdy Katarzyna Howard została oskarżona o niemoralne prowadzenie się przed ślubem, Henryk nie uwierzył w jej winę i nakazał rozpoczęcie śledztwa mającego ne celu oszczyszczenie (a nie pogrążenie)  jego młodej żony z zarzutów : niestety w toku śledztwa okazało się – ku rozpaczy Henryka – że Katarzyna nie tylko prowadziła się niemoralnie przed ślubem, ale na dodatek zdradziła króla po ślubie, co ostatecznie przypieczętowało jej los : młoda królowa została ścięta toporem ;

- ostatnia żona Henryka, Katarzyna Parr, również o mały włos a skończyłaby na szafocie : jako gorliwa protstantka, została oskarżona o herezję. Jak jednak zareagował na to Henryk? Nie od razu uwierzył, lecz zlecił zbadanie sprawy i wydał pozwolenie na przesłuchanie żony. Tylko zdrowy rozsądek uchronił Katarzynę Parr przed śmiercią – ostatecznie król nie wysłal jej do Tower i umarł pozostawiając jej bogactwo i tytuł Królowej Wdowy.

Jaki z tego nasuwa się wniosek? Henryk na pewno nie chciał krzywdzić swoich żon :  zanim podjął pochopną decyzję starannie badał sytuację. Domyślam się jedynie, że jeżeli Katarzyna Aragońska chciałaby uznać się za Księżną Wdowę, otrzymalaby honory i przyjaźń króla, jednak jej duma i upór pogrążyły ją w biedzie i zapomnieniu, ale zawsze można było obwinić króla o swoją niedolę. Co jednak mozna powiedzieć o Annie? Możliwe że Henryk uwierzył w zapewniania jej wrogów, że faktycznie zdradziła go z kilkoma mężczyznami : w końcu była piękna i znała sztukę uwodzenia : jednak Henryk wiedział też że Anna jest przede wszystkim inteligentna i na pewno jako Królowa zdawała sobie sprawę jak niemądrze byłoby mieć kochanków!

Tak czy inaczej, historia Anny Boleyn miała tragiczny finał – 19 maja 1536 r. kobieta dla której Henryk VIII ryzykował wojną oraz odłączył się od kościoła katolickiego stanęła na szafocie, wygłosiła krótką mowę wychwalającą zalety swojego męża i kilka minut później została ścięta ostrym mieczem z Calais.

Pomimo że za życia Anna nigdy nie była popularna, jej śmierć wywołała szok i zgorszenie, gdyż Henryk VIII zdawał się nie przejmować iż jego żona zdradziła go ‘około setką mężczyzn’ jak sam zwierzył się swemu nieślubnemu synowi, Henrykowi Fitzroyowi. Król z ochotą przygotowywał się do kolejnego małżeństwa – 11 dni po śmierci Anny, Henryk poślubił Joannę Seymour którą nazywał swą pierwszą żoną.

Jestem ciekawa Waszych opinii – myślicie że brak męskiego potomka przyczynił się do upadku Anny Boleyn? Czy gdyby Anna urodziła syna, Henryk nigdy by się jej nie pozbył?

  • Language

  • Archives

    • 2017 (7)
    • 2016 (7)
    • 2014 (2)
    • 2013 (9)
    • 2012 (22)
    • 2011 (70)
    • 2010 (9)
  • Newsletter

  • Facebook

  • Currently Reading

    ISBN:  9781848945371